Korzenie wszystkich, ćwiczonych współcześnie stylów Tai Chi znajdują się w wiosce rodziny Chen - Chenjiagou w prowincji
Henan. Taki wniosek wynika z analizy dostępnych obecnie, najstarszych źródeł pisanych i przekazów rodzinnych. Na temat powstania Tai Chi istnieje
kilka teorii, z których najbardziej popularna, związana jest z postacią Chang San Fenga - mnicha taoistycznego z klasztoru Wudan. Należy zaznaczyć,
że jest to tradycyjny przekaz, który po raz pierwszy pojawił się w rodzinie Yang. Zgodnie z nim Chang San Feng jest twórcą Tai Chi.
Chang San Feng jest postacią na poły legendarną i właściwie
nie ma wiarygodnych dowodów potwierdzających jego związki z Tai Chi. Jego postać została opisana w wiarygodnych dokumentach historycznych dotyczących dynastii Ming.
Zgodnie z tym źródłem Chang San Feng żył w okresie schyłku panowania dynastii Yuan (1279-1368) i początku panowania dynastii Ming (1368-1644). Dokładne określenie
czasu jego życia jest utrudnione, z racji znacznie różniących się zapisów w kronikach. Chang San Feng był powszechnie traktowany jako taoistyczny święty, który
znacznie przekroczył granice długości normalnego, ludzkiego życia (co najmniej 300 lat). Poza dyskusją pozostaje fakt, iż klasztor taoistyczny Wudan istnieje, i że nauczane są w nim
wewnętrzne sztuki walki oparte na podobnych zasadach co Tai Chi, które jednak różnią się od współczesnych, popularnych stylów Tai Chi.
Wiarygodną postacią historyczną z kręgu Tai Chi jest mistrz Wang Tsung Yue (XVIII wiek), autor klasycznego tekstu o Tai Chi.
Styl Yang wywodzi się bezpośrednio ze stylu rodziny Chen, ale w swojej historii nie odwołuje się
do Chen Wang Tinga, który w zapiskach rodziny Chen jest przedstawiany jako twórca stylu Chen, ale do Chen Chang Xina, który był nauczycielem Yang Lu Chana. Zgodnie z przekazem rodziny Yang,
Chen Chang Xin był uczniem Jiang Fa, który z kolei był uczniem Wang Tsung Yue. Nauczycielem Wang Tsung Yue miał być Chang Sung Chi, który studiował wewnętrzne sztuki walki w klasztorze Wudan.
W analogiczny sposób wywodzi swoje korzenie styl z wioski Zhaobao, odwołując się do Jiang Fa i Wang Tsung Yue, a w konsekwencji do stylów ćwiczonych w górach Wudan.
Tai Chi Chuan rodziny Chen jest uznawany za najstarszy ze współcześnie
ćwiczonych stylów Tai Chi. Jakkolwiek co do tego czy Tai Chi jest oryginalnym dziełem rodziny Chen,
stworzonym przez Chen Wang Tinga, czy też zostało przekazane Chen Chang Xinowi przez Jiang Fa, istnieją poważne spory.
Zgodnie z przekazem rodziny Chen, który prezentuje mistrz Chen Xiaowang, uznawany za strażnika stylu Chen, Tai Chi Chuan stworzył
Chen Wang Ting żyjący w latach 1597-1664. Miał on połączyć ze sobą wiele form różnych szkół w jeden system.
Wyjątkowy wpływ wywarły na niego zapiski generała Qi Jiguanga ("32 formy wystrzałowego boksu" - zbiór form pochodzących
z 16-tu szkół; (2) wykorzystał teorię yin-yang jako podstawę swojej sztuki walki; (3) połączył teorie
Tradycyjnej Medycyny Chińskiej (tj. jingluo - meridianów i punktów akupunkturowych) z technikami daoyin
(posługiwania się skoncentrowaną energią wewnętrzną) i tuna (ćwiczeniami głębokiego oddychania) włączając
je w swój system; (4) stworzył techniki chansi ("rozwijania jedwabnego kokonu") i ćwiczenia tuishou
(pchających dłoni). Przed pojawieniem się Tai Chi w w rodzinie Chen jej przedstawiciele słynęli ze stylu Pao Chui (wystrzałowego boksu).
W klasztorze Shaolin leżącym w tej samej prowincji Henan co wioska Chenjiagou, ćwiczona jest do dzisiaj forma wystrzałowego boksu,
która zawiera analogiczne postawy, które występują w Chen Pao Chui. W wiosce Chen ćwiczono też elementy z formy zwanej Hong Quan,
która także odpowiada stylowi z Shaolin o takiej nazwie. Te podobieństwa wskazują, na istotny wpływ stylów z klasztoru Shaolin
na Tai Chi Chuan rodziny Chen.
Obecnie w stylu Chen ćwiczone są formy starego stylu Laojia, skompilowanego przez Chen Chang Xina
i nowego stylu Xinjia stworzonego przez Chen Fake.
W stosunku do innych stylów Tai Chi Chuan z Chenjiagou zachował więcej form z broniami - oprócz form z mieczem i szablą, także formę z włócznią, kijem, halabardą (guandao) oraz formy podwójne z bronią.
W stosunku do innych styli w Chen Tai Chi Chuan więcej jest ruchów wykonywanych z fajing, które występują we wszystkich formach.
Styl Chen Tai Chi Chuan jest ćwiczony zarówno jako sztuka walki jak i w celach zdrowotnych.
Styl Yang, obecnie najbardziej popularny na świecie, został stworzony przez Yang Lu Chana (1799-1872), który dzięki swoim, wielokrotnie weryfikowanym
umiejętnościom, zyskał sobie przydomek "Yang bez przeciwnika" ("Yang wudi"). Co więcej mimo, iż stoczył wiele pojedynków
nigdy nikogo nie zabił. Dzięki Yang Lu Chanowi i jego potomkom sekrety Tai Chi zostały udostępnione entuzjastom z poza zamkniętych kręgów rodzinnych.
Istnieje kilka różnych wariantów historii opowiadającej w jaki sposób Yang Lu Chan nauczył się Tai Chi od Chen Chang Xina.
W każdym razie Yang Lu Chan na pewno przybył do wioski rodziny Chen aby uczyć się ćwiczonej tam sztuki walki.
Ponieważ była ona rodzinną tajemnicą, uczył się jej potajemnie podpatrując nocne treningi, a za dnia pracował jako parobek.
Po przypadkowym ujawnieniu swoich umiejętności został zaakceptowany przez Chen Chang Xina jako uczeń z poza rodziny.
Po kilku latach nauki Yang Lu Chan wrócił do swojej rodzinnej miejscowości gdzie miejscowi adepci kung fu postanowili
sprawdzić jego umiejętności. Yang przegrał i postanowił wrócić do wioski Chen na dalsza naukę. Po paru latach znów wrócił do
Yung Nien i chociaż nie został pokonany przez miejscowych mistrzów to nie przyszło mu to z łatwością. Kolejny raz powrócił
do wioski Chen aby kontynuować naukę. Mistrz Chen Chang Xin przekazał mu całą swoją wiedzę. Yan Lu Chan stał się wielkim mistrzem,
a sława jego dotarła do dworu cesarskiego, gdzie został nauczycielem straży i rodziny cesarskiej. Yang Lu Chan miał trzech synów.
Pierwszy z nich zmarł w młodym wieku, a dwaj pozostali - Yang Ban Hou i uczyli się Tai Chi pod surowym okiem ojca.
Yang Ban Hou został wybitnym mistrzem, a swoimi umiejętnościami ustępował tylko ojcu. Yang Jian Hou także osiągnął
bardzo wysoki poziom umiejętności. W czasie gdy cała rodzina uczyła na dworze cesarskim istniała jedna "stara" forma, która
z pewnymi modyfikacjami jest
uczona także do dzisiaj. Zawiera ona fa jing (eksplozywne uwolnienie energii) i kopnięcia z wyskoku (jedno).
Najbardziej popularna obecnie forma stylu Yang pochodzi od Yang Chen Fu - syna Yang Jian Hou. Nie ma w niej specjalnych
różnic w stosunku do "starej" formy poza sposobem wykonania. Ćwiczona w celach zdrowotnych dla uproszczenia treningu nie zawiera
fa jing.
Istnieją dwa style Wu, które są zapisane odmiennymi ideogramami. Założycielem jednego z nich był Wu Yu Xiang (1812-1880), mandżur, którego rodzina zajmowała stanowiska urzędnicze
na dworze dynastii Qinq. Razem ze swoimi dwoma braćmi uczył się Tai Chi od Yang Lu Chana. Chciał, także dotrzeć do nauczyciela Yang Lu Chana - Chen Chang Xinga ale zatrzymał się po drodze w wiosce Zhaobao.
Tam spotkał Chen Chin Pinga, u którego pobierał dalsze nauki. Współcześnie ćwiczona forma tego stylu charakteryzuje się wysokimi postawami, które wydają się bardziej korzystne dla osób mających problemy z kolanami.
Najbardziej do rozpowszechnienia się tego stylu przyczynił się mistrz Hao Wei Zhen (1849-1920). Dlatego też szkoła ta bywa niekiedy nazywana
stylem Hao.
Drugi styl Wu, także wywodzi się od Yang Lu Chana, który uczył Tai Chi na dworze cesarskim. Wśród jego uczniów był strażnik cesarski, Quan Yu (1834-1902) - założyciel stylu. Po upadku dynastii Qinq
rodzina zmieniła mandżurskie nazwisko Quan na Wu. Na początku forma stylu Wu była tożsama z małą formą stylu Yang. Syn Quan You - Wu Jian Quan (1870-1942) zmodyfikował ją i rozpropagował nowy styl.
Styl Sun powstał dzięki doświadczeniom wybitnego mistrza Sun Lu Tanga (1861-1932), który zawarł w nim elementy pochodzące z innych
wewnętrznych sztuk walki: Xing Yi i Bagua. Gdy zaczął uczyć się Tai Chi od mistrza szkoły Wu - Hao Wei Zhena był już uznanym mistrzem Xing Yi i Bagua.
Hao Wei Zhen zdecydował się uczyć Sun Lu Tanga z wdzięczności za okazaną mu pomoc w tragicznej sytuacji życiowej, gdy po przybyciu do
Pekinu ciężko zachorował pozostając bez opieki.
Sun Lu Tang słynął z umiejętności szybkiego, zwodniczego poruszania, dzięki czemu był nieuchwytny dla przeciwników.
Te umiejętności wywodzące się z Bagua oraz sposób wykorzystania talii pochodzący z Xing Yi, stanowią o specyfice stylu Sun, który charakteryzuje się
naprzemiennymi, zwinnymi ruchami rąk i stóp i ruchami do przodu i tyłu. Sun Lu Tang jest autorem kilku książek, które zawierają zdjęcia
prezentujące formy w wykonaniu mistrza. Obecnie styl propaguje jego córka Sun Jian Yun.
Styl Zhaobao jest jednym z najstarszych stylów Tai Chi Chuan. Istnieją sprzeczne teorie co do jego powstania.
Jedna z nich wskazuje iż styl Zhaobao wywodzi się ze stylu Chen. Zgodnie z ta wersją Chen Qing Ping przeprowadził
się z wioski Chenjiagou do wioski Zhaobao gdzie założył rodzinę i miał nauczać Tai Chi. Jego nauczycielem miał być
Chen You Ben z wioski Chenjiagou. Druga teoria wywodzi styl Zhaobao od Jiang Fa, który miał mieszkać
w Zhaobao. Zgodnie z nią Jiang Fa miał najpierw nauczyć Tai Chi Chen Qing Pinga a dopiero później Chen Chang Xina
z wioski Chen. Istnieją dwie formy stylu Zhaobao składające się z 74 i 108 postaw. Postawy formy są podobne do stylu Chen jednak
sposób wykonywania formy jest bardziej podobny do innych stylów.
Szkoła Taijiquan Piotr Ziemba | www.taichi.com.pl | e-mail: poznan@taichi.com.pl | tel. +48 603 071 711
Copyright by emdo.net 2003
